PEK DE HOÞ GELMEDÝN YAPAY ZEKÂ

Hiçbir kuralý olmayan, vicdan terazisinde tartýlmamýþ, ahlak ölçüsünde ölçülmemiþ, namus perdesinin yýrtýklarýndan geçen bir eðlence elbette ön plana çýkýveriyor.

20 Ocak 2026 00:02

PEK DE HOÞ GELMEDÝN YAPAY ZEKÂ

Son günlerin çýlgýnca yayýlan bir uygulamasý olarak hayatýmýza bir de yapay zekâ giriverdi.

Her yenilik gibi büyük raðbet gördü. Bir anda hemen hemen herkesin dilinde, telefonunda, bilgisayarýnda.

Bu konuda sosyolojik veya psikolojik bir araþtýrma yapýlmýþ mý diye araþtýrdým. Bulamadým. Gülemeyin ama mecbur kaldým yapay zekâya sordum. Öylesi afaki, saçma, gerçek ötesi þeylerle övdü ki, kendimizi tutamdýk ve “ukala” bile dedik.

Eðitim sistemlerinin iflas ettiði, çöktüðü bir dönemi yaþýyoruz. Öðretimin tek amaç olduðu sistemde ise öðretilenlerin yaþam kalitesine katkýsýndan vazgeçtik, yaþamý sürdürebilmek için bile bir faydasýnýn olmadýðý görülüyor.

Akýl tutulmasýnýn bir salgýna dönüþtüðü günlerde yapay zekâ ne etki yapacak. Merak ediyoruz ama ilk andan itibaren de bazý öngörülerimiz oluþmaya baþladý bile.

Yeni nesiller için büyük bir tehlike olmasý kuvvetle muhtemel.

Diziler, filimler, internetteki kontrolsüzce zehir saçan paylaþýmlar, eðitimin boþ býraktýðý beyinlerde bir kuraklýk oluþturdu. Hayal kurmayý, fikir üretmeyi unutmuþ, az da olsa kurduðu hayallerin tamamý gerçek dýþý ve hayattan kopuk olan yeni nesil için büyük bir girdap oluþturdu.

Yürümeyi öðrenmeden telefon ve tablet kullanmayý öðrenen bebelerin hafýzalarýnda hayal kavramý imkânsýzlýk olarak yer almaya baþladý. Elbette þiddet, dengesizlik, yýkmak/yakmak, atmak, kýrmak, vurmak gibi kavramlar nefes almak kadar doðal hale gelmeye baþladý. En büyük deðer olan can deðeri bile bir “týk” kadar beleþ hale dönüþtü.

Ahlakta büyük orandaki tenzilatlarýn yanýnda, namusta da yarý yarýya yok oluþ þimdi bu yapay zekâ hazretlerinin en temel gýdasý oluverecek. Olmaya da baþladý zaten.

Bu programlarý yazanlarýn, piyasaya sürenlerin amaçlarýný bilmiyoruz. Ama inanmak istiyoruz günlük hayatý kolaylaþtýrmak ve güzel iþlerin yapýlmasýna aracý olmak fikirleri vardýr. Ne yazýk ki öyle kullanýlmýyor.

Eðlenme kavramlarý bile artýk rayýndan çýkmýþ durumda. Öyle rayýndan çýktý ki uyuþturucudan, yan baktýn kavgasý ile can almaya kadar vardý.

Yapay zekâyý kullananlarýn da belki tamamýna yakýnýna sorsanýz amacý eðlenmek… Hangi eðlence?

Hiçbir kuralý olmayan, vicdan terazisinde tartýlmamýþ, ahlak ölçüsünde ölçülmemiþ, namus perdesinin yýrtýklarýndan geçen bir eðlence elbette ön plana çýkýveriyor.

En büyük tehlikelerden birisi de günlük ve normal bir olaymýþ gibi oluþturulan görüntülerin, izan kabiliyeti çok ama çok zayýflamýþ kiþiler tarafýndan gerçek sayýlmasý.

Devletimizi yöneten siyasi gücün yapýlanmasýnda aileyi koruyup kollayan, toplum ahlakýný rayýnda yürütmeyi üstlenmiþ, kadýna, çocuða ve çaresizlere sahip çýkacak birimler var.

Ama bu tür oluþumlar öylesine arttý ki, televizyonlar kötülük eðitim merkezlerine dönüþtü. Ýnternet pandoronýn kutusunu (içi kötülük dolu efsane kutu) çoktan açtý.

Bu devlet birimleri bunlarý harfiyen takipte yeterli mi sorusu gündeme geliyor. Elbette her saat her dakika bir yenisi çýkýveriyor. O zaman köklü çözüm bunlarýn bir izin, bir ruhsat, bir yeterlilik belgesi olmadan faaliyete geçmemesi. TV dizilerinde bu baþarýlamadý. Vakit çok geç olsa da zararýn neresinden dönülürse kârdýr.

Bu konuda bir þeyler yazmak için bir araþtýrma yaptýðýmýzda gördük ki bazý yapay zekâ programlarý üretenlerin ahlak anlayýþlarý yerinde imiþ ki programlarýnýn kullanýþýnda bir takým engeller koyarak, bir nebze olsun çözmüþler.

Günümüze hükmeden ve gelecekte çok daha büyük bir yeri hazýr olan dijital dünya için “bir felaketi yaþýyormuþ” anlayýþý ile hiç vakit geçirmeden gerekli tedbirler alýnmalýdýr.

Diliyoruz Anadolu’nun göbeðinde bizler sýradan bir vatandaþ olarak bunun endiþesini duyuyor sýkýntýsýný yaþýyorsak, devleti yöneten koca koca devlet büyüklerimiz de bu konunun farklýdadýrlar ve bir þeyler yapmak istiyor, belki de yapýyorlardýr.

Saygýlarýmýzla…

20260119