Arabaşı Gitti Gider…
Arabaşını yapar iseniz tavuktan Biz gelemeyiz sovuktan… Arabaşını yapar iseniz tavşandan, Biz geliriz belki avşamdan… Arabaşını yapar iseniz hindiden, Biz koşar geliriz ikindiden…
Arabaşını yapar iseniz tavuktan
Biz gelemeyiz sovuktan…
Arabaşını yapar iseniz tavşandan,
Biz geliriz belki avşamdan…
Arabaşını yapar iseniz hindiden,
Biz koşar geliriz ikindiden…
Karaman kültürü ve folklorunun ünlü kişisi Akhoca cebinde özel arabaşı kaşığı ile gezerdi.
Kış günlerinde düzenlenen ve tüm kültürel değerlerin sergilendiği “Arabaşı Geceleri” nde ünlü arabaşı içicileri anlatılırdı.
Kısacası Arabaşı Karaman Kültüründe en önemli folklor değerlerinden birisi idi.
“İDİ” çünkü artık değil.
Söz konusu aş artık Yozgat ilimiz adına tescil edilen ve Yozgat’a mal olmuş bir değer…
Kısa bir süre önce Ulusal Basının nerdeyse tamamında yayınlandığı gibi Yozgat adına tescil edildi.
Yarım asrı geçen ömrümüzde kaybolan Karaman Kültürel değerlerini seyrederken bıktık. Bunları dile getirirken de yorulduk. Bunların korunması konusunda mücadele etmekten ise bıkmadık. Ne var ki sonuçta bir arpa boyu kadar yol alamadık.
Bu değerlerin yılmaz savunucusu olan Rahmetli Durmuş Ali Gülcan, Rahmetli Dr. Mehmet Armutlu, Rahmetli Prof. İbrahim Hulisi Güngör ve diğer şahsiyetler maalesef artık aramızda yoklar.
Geçmişte Yozgat’da görev yaparken bir pastane garsonunun samimi itirafıdır arabaşının Karamana’a özgü olduğu. Değişik bir yemek yeme arzum üzerine Karamanlı olduğumu bilmeyen Yozgatlı garson uzun uzun arabaşını ve hamurunu anlatmış sonunda da “Karamanın arabaşısını biz onlardan iyi yaparız” iddiasında da bulunmuştu. Karamanlı olduğumu söylediğim zaman da çorba ve hamur kalitesinde benden övgü alabilmek için uğraşmıştı.
Aradan geçen 30 yıl tüm Yurdumuza yayılan arabaşının Karamanlı kimliğini de yok etti maalesef. Kaybolan Karaman değerleri gibi o da kayboldu.
Müzik kültürümüzün en önemli elemanlarından olan türkülerimiz bu gün Konya adına tescillidir. Folklor değerlerinin tescillerinin yapıldığı dönemde de sahipsiz olan Karaman, Konya İline bağlı bir ilçe olduğundan, o gün bu Türküler “Konya Türküsü” olarak kayıtlara geçti ve hala öyle anılmaktadır.
Yıllardır Karaman’a özgü bir koro oluşturulsun diye çalıştık. Böyle bir çalışmanın başladığını dışarıdan da olsa duyduk ve memnun olduk. Dileriz Hemşehri olmaktan övündüğümüz Dertli Yunus’un ilahilerine bu vesile ile sahip çıkar, koruruz. Ancak gönül isterdi musiki konulu bu çalışma içine, Karaman türkülerinin de araştırılıp tescil yanlışlığının düzeltilmesini amaçlayan bir amaç da dahil edilse idi.
Son yıllarda Belediye Başkanı Kâmil Uğurlu tarafından kurtarılmaya çalışılmakta olan “Karaman Evleri” bir bir yok olmakta ve özgün örneklerini bulmak nerdeyse imkânsız hale gelmektedir.
Karamanca Dili ve bu dil ile yazılmış eserler hala karanlıklarda çözülmeyi beklemektedir.
Karamanın renk ve motif itibarı ile örnek teşkil edecek, Kasaba ve Kızıllar halıları hala bilimsel bir çalışma ve tescil beklemektedir.
Hıristiyanlık tarihinin ilk kilisesi ve ilk dini merkezi olan alanları bilen ve tanıyan dahi yoktur.
Sürgün, tehcir, görevlendirme, taciz, savaş ve çeşitli sebeplerle nerdeyse Avrupa ve Asya’nın pek çok yerine dağılmış Karamanlıların o bölgelere götürdüğü Kültürümüzden kimsenin haberi yok. Daha sonra o bölgelerden tekrar Anadolu’ya gelip, özgün bir kültürel yapı oluşturan Karaman Muhacirleri konusunda bir araştırma yapılmış değil.
Bu konuda görev yapması gereken resmi kurumlar idare-i maslahat ile gün geçirirken, STK olarak bu konularda çalışma yapacak kişiler ne destek ne de ilgi göremiyorlar. Üstelik şüpheci, siyasi ve haset yaklaşımlarla önlerine çekilen setlerden dolayı beziyorlar.
Bir takım aşırma, üfürme, cebellezi, çıkma, bal tutup parmak yalama sevdaları ile oluşturulan projeler kapsamına bu çalışmalar bir türlü giremedi. Çünkü o projelerde amaç – sonuç kavramları hep muallâktır. Ancak bu konular bilimseldir, gerçekçidir ve amaç – sonuç ilişkisinde bilimsel gerçeklerin ortaya çıkmasını gerektirir.
Karaman Kültürü bir hay huy içinde akyele kapılmış bir kar kütlesi gibi erimekte yok olmakta ve sahibini aramaktadır.
Biz yine de birilerinin kulağına kar suyunu kaçıralım da…
Bakarsınız Karaman’da yaşayan birkaç Karamanlı çıkar…
