Tarihimize Sahip Çıkalım…
Nure Sofi Türbe ve Kabri Perişan Durumda
Karamanoğlu Beyliğinin kurucusu Nure Sofi’ye ait olan kabir
ve türbe büyük bir perişanlık içinde ilgi bekliyor.
Mut ilçesi sınırları içine Yalnızcabağ Köyü’ne ait
Değirmenli Yaylasında bulunan Kabir taş yığınlarından ve ilkel tahta çatıdan
oluşan ilkel bir türbe olarak her geçen gün daha da perişan duruma düşmekte.
Bölgede yaptığımız incelemelerde daha önce Türbe içinde ve
çevresindeki mezarlarda yer alan ve büyük tarihi bilgileri içeren yazıtlar,
mezar taşları ve Orta Asya Türk kültürünün en önemli parçası olan balbal
taşları önceki yıllara göre azalma gösterdiği, yok olduğunu tespit ettik.
Türbe çevresindeki tarihi kabristanlıkta bulunan mezarlar
her geçen yok olmakta ve izler silinmektedir.
Yüzlerce kaya mezarı, yüzlerce yerleşim mağarasını ve tarihi
değeri barındıran uzun bir vadinin sonunda yer alan Değirmenlik Yaylasındaki
Türbe etrafındaki en genci bin yıldan fazlasına tarihlenen ardıç ağaçları ile
de dikkat çekiyor. Ağaçların her biri bir “Anıt Ağaç niteliği taşımakta.
Anadolu tarihini şekillendiren ve kültürümüzün bu güne
ulaşmasında büyük bir yeri olan Karamanoğulları Beyliğini kurucusu Nure Sofi
için tarihi bilgi eksikleri ve yanlışlarının yanı sıra Türbesine yapılan bu
saygısızlık içler acısı durumda.
Türbenin bulunduğu bölgenin Karaman dışında olması nedeni
ile yereldeki resmi kurumların müdahalesi olmamış, ancak Mersin İlinden de bu
konuda hiçbir çalışma yapılmıyor.
Türbe hakkında bilgi sahibi olan ve büyük bir hürmet
gösteren bölge insanı ise alanın sit alanı olmasından dolayı bir müdahalede
bulunamıyor. Türbe yakınına yayla sakinlerinin yardım ve katkıları ile inşa
edilirken Türbe tamamen korumasız ve yağmaya açık bir durumda.
Bölgede ilk Camiyi inşa eden ve Selçuklunun baş edemediği
Bizans ordularına mancınık tepesi bölgesinde bir savaş dehası ile arı
kovanlarını düşman orduları üzerine atarak onları şaşkına çevirip perişan edip
yenen Nure Sofi için bu duyarsızlık aslında Anadolu tarihine ihanet
oluşturuyor.
Bir dönem on Binden fazla çadırdan oluşan büyük bir Aşireti
kurumsallaştırarak Anadolu’nun yarısına hükmeden ve Osmanlı Devletinin kurulma
sürecini başlatan Nure Sofi tarihin üst sıralardaki hak ettiği yeri almalıdır.
Tam anlamı ile yok olmaya terk edilmiş olan türbenin bir an
önce kurtarılması gerekiyor. Kalan birkaç tarih kırıntısının da koruma altına
alınması ve bölgede ciddi bir kazı çalışmasının yapılması gerekiyor.
Tarihçiler Karamanoğlu Mehmet Bey’in kayıp mezarı hakkında araştırmalar
yapmak için yıllardır araştırma ve tartışmalar yaparken Beyliğin kurucusu Nure
Sofi’nin su götürmez gerçeklikle ortada olan Kabir ve Türbesinin içler acısı
hali ise yarı bir çelişki oluşturuyor.
Bu konuda Karaman Valiliğinin, Karaman Belediyesinin, İl
Kültür Müdürlüğünün ve bu konuda duyarlı olması gereken kültürel amaçlı STK
ların bir an önce harekete geçmesi gerekmektedir.
Türbe Nure Sofinin şahsına yakışır biçimde yeniden inşa
edilmeli, bölge ciddi tedbirlerle kontrol altına alınmalı, bölgede geniş çaplı
ve titiz bir kazı yapılarak toprak altındaki tarih gün yüzüne çıkarılmalıdır.
Araştırma: Hasan ÖZÜNAL / Şerafettin GÜÇ









